พื้นฐานในการพูด

พื้นฐานในการพูด

โดยอาจารย์ทองสุข  มัตาทร
(คือสนุกมาก ที่สำคัญผู้เขียนนั่งแถวหน้าสุด ตรงกลาง ยุทธศาสตร์ดีที่สุด หัวเราะท้องแข็งตั้งแต่ต้นจนจบ อาจารย์มุกเยอะมากกกก สอดแทรกมุกตลกตลอดการสอนสาระที่เป็นเกร็ดความรู้ น่าทึกมากค่ะ👍👍👍)

อาจารย์เปิดฉากการบรรยายด้วยการเล่าเรื่องตลกร้ายเกี่ยวกับเรื่อง "พูดได้แต่ไม่เป็น"

• เตรียมให้พร้อม>> เรื่อง เสียง
• ซ้อมให้ดี
• ท่าทีให้สง่า
• หน้าตาสุขุม

สคริปต์ (มีไว้สำหรับทิ้ง)

• ละเอียด
• 
  
• สำหรับซ้อม
• หรือชำเลืองเวลาจริง  
• ถือไม่ได้
• ไม่มีแทนไม่ใช้
  (อาจทำย่อให้เท่ากับนามบัตรไว้ใน่ฝ่ามือ)

ตัวอย่างสคริปต์

"
ท่านประธานและท่านผู้มีเกียรติ ทุกท่าน *สบตา

กระผมนายสุระ ไร้สุรา ชมรม... ขอเสนอการวิจัยเรื่อง วิถีชุมชนกับการดื่มสุรา *เน้น

10 ปีที่ผ่านมา งานต่าง ๆ ชองชุมชน ต้องมีสุราทุกงาน ไม้เว้นแม่แต่งานของ อสม. งานกีฬา

และงานบุญกุศล ซึ่งเป็นเรื่องตรงข้ามกับสุรา  **ทำสีหน้างง
"

อากัปกิริยา (อวัจนภาษา)

บางโอกาส 

ถอดไมค์ได้  

ถอดไม่ได้

ในขณะพูดห้ามใช้นิ้วเดียว ในการชี้ตรงนั้นตรงนี้ทุกกรณี

แม้การเจิมหน้าบ่าวสาว ยังใช้หัวแม่มือในการเจิม ไม่ใช้นิ้วชี้ (ล่างซ้าย บน และล่างขวา)

ไม่

• อิงหาหลัก (ไมค์ไม่ได้ระดับ)
• ไม้ปักรั้ว (ยืนอยู่กับที่)
• เป็นหมัน
• คันไม่หยุด (เกา แคะ แกะ กังวล)

ชีวิตที่ไม่มีอารมณ์ขัน เหมือนชีวิตไม่มีสปริง 

คิดเสมอว่ามือเราเป็นขาตั้งไมค์ การใช้ไมค์ ระยะห่างจากปาก ปรับตามความเหมาะสม 

การเก็บมือ ไว้ที่หัวเข็มขัด

พื้นฐานในการพูด

• ทักที่ประชุมไม่วกวน (ทักให้พอสมควร ไม่มากเกินไป)
• เริ่มต้นโน้มน้าว
• เรื่องราวกระชับ
• ตาจับผู้ฟัง (กระจายสายตา แม้แต่ตอนถูกสัมภาษณ์ ก็ต้องมองกรรมการทุกคน)
• เสียงดังให้พอดี
• อย่ามีเอ้ออ้า
• ดูเวลาให้ครบ (สามารถให้สัญญาณให้จบได้)
• สรุปจบจับใจ
• แจ่มใสแย้มยิ้ม

การเริ่มต้นที่ดี

• พาดหัวข่าว (เช่น ผู้ติดเชื้อเอดส์สังเกตง่าย มักจะหลับในห้องประชุม)
• กล่าวคำถาม
• สร้างความสงสัย (การสร้างความสงสัย ถ้าเจ็บป่วยอย่างไปหาหมอนะ)
• ใช้บทกวี (คำคม ใช้ประกอบการพูดได้)

**งานศพใช้คำว่าสายโยง  งานมงคลใช้คำว่าสายศีล

**พรสวรรค์ อย่างไรก็สู้พรแสวงไม่ได้**

การเริ่มต้นที่ไม่ดี

• มัวอ้อมค้อม (เวลาน้อยอย่าพูดประโยคที่ไม่มีประโยชน์ ที่ใคร ๆ ก็รู้)
• ยอมถ่อมตน อย่าโอ้อวด
• สาละวนขออภัย

ลดประหม่า

• ตระเตรียมดี
• สมาธิดี
• ลืมตน (ลืมเสียมารดำให้หมด คิดทางบวก
• จินตนาการถึงความสำเร็จ (เก่ง+โอกาส=สำเร็จ โอกาสคือโอกาสได้พูดได้นำเสนอ)
• คิดง่าย ๆ
• ไหน ๆ
• ถึงเวลาแล้ว
• เข้าข้างตัวเอง
• เริ่มจากสิ่งใกล้ตัว
• คิดทางบวก 

การแนะนำวิทยากร

• ศึกษาประวัติล่วงหน้า
• ทำสคริปต์
• ซ้อม ซ้อม ซ้อม
• ทิ้งสคริปต์
• โน้ตย่อ (พูดเฉพาะสาระสำคัญ)

1. ความสัมพันธ์ ทำไมต้องเชิญมา
2. ความสำคัญ (เช่นติดต่อหาเวลาว่าง ค่อนข้างยาก)
3. ผลงาน (เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาที่จะมาพูดวันนี้)
4. วุฒิและประสบการณ์
5. ชื่อและนามสกุล (สามชั่วโมงต่อจากนี้ไปท่านจะได้พบกับ... ขอเชิญพบกับ... )
6. เว้นระยะ แยกส่วน ขึงขัง (ชื่อกับนามสกุลต้องเว้นระยะ)

การอ่านประวัติวิทยากรจบที่ไหนไล่เรียงเป็นลำดับ ไม่อ่านแบบขนมชั้น

การขอบคุณวิทยากร

• มองและทักทาย หันหน้าไปหาวิทยากร (เกริ่นด้วย ท่านวิทยากรที่เคารพ..)
• ความประทับใจ (ไม่สรุปเรื่องราวที่ท่านบรรยายไป กล่าวแค่ความประทับใจ เป็นชั่วโมงเยินเยอปอปั้น)
• อย่าบรรยายซ้ำหรือแย้ง
• คำพูดที่นิยมใช้ เช่น "หมดความสงสัย" "เกิดความสว่างไสว" "สามารถนำไปปฏิบัติ"
• ลงท้ายด้วยข้อความว่า "ในนามของ... " (กลุ่ม) เน้นเสียงสูงและทุกคนจะปรบมือให้เอง
  หรือคำคมคำกลอน และจบด้วยเสียงสูง
• ไม่ชวนปรบมือ ทำอย่างไร ให้ผู้ฟังปรบขึ้นเอง
• แบบง่าย พลังเสียง และปรบนำ
• แบบกลอน
• แบบสำนวนโวหาร

ระดับภาษาที่ใช้

• กันเอง (ในวงเหล้า)
• สนทนา
• กิึ่งทางการ (งานแต่งสากล)
• ทางการ (งานศพ) (งานแต่งไทย มีเจิมหน้าฝาก)
• พิธีการ (อ่านตามอักษรทุกตัวอักษร) การเตรียมคำอ่านให้ผู้ใหญ่อาจต้องทำอักษรขนาดใหญ่ และแบ่งวรรคตอนให้

ต้องใส่ใจเล็ก ๆ น้อย ๆ (ไม่มีใครสะดุดภูเขาล้ม) มีแต่สะดุดก้อนหิน ซึ่งหมายถึงสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ

เฉลิมพระเกียรติ  ใช้ในโอกาส

เทิดพระเกียรติ  ใช้ในโอกาสสดุดีพระอัจริยภาพด้านในด้านหนึ่ง เช่น นิทรรศการเทิดพระเกียรติกษัตริย์นักบินสยาม

มรรคนายก  ไม่ใช่ มรรคทายก

เกษียณอายุราชการ  ไม่ใช่ เกษียณอายุ

หมายกำหนดการ  เอกสารที่ออกจากสำนักพระราชวัง ฯ เท่านั้น

วุฒิบัตร  การผ่านการอบรม

โอกาส  ใช้ทุกโอกาส

วโรกาส  ใช้ในการขอ เช่น ขอเข้าเข้าเฝ้า ฯ เป็นต้น

ฯพณฯ  ไม่ใช้ทุกกรณี

จุดเทียน 3 แบบ

จุดเทียนชัย ใช้ในพิธีพุทธาภิเษก ฯลฯ

เชิญธง = ติดธง

ชักธง = ชักธงขึ้นสู่ยอดเสา

ความสุภาพ

• ใคร >> ท่านใด
• ขอโทษ >> ขอประทานโทษ ขออภัย
• บอก >> เรียน นมัสการ แจ้ง
• ให้ทำ... >> ขอความกรุณา... รบกวน...
• สองคน >> สองท่าน
• สี่คน >> สีท่าน
• อยาก >> ประสงค์ ใคร่
• ขอเชิญพูด >> ขอเชิญกล่าว

ให้สร้างประโยคที่สุภาพ

• อ.ทองสุข  นำหนังสือมาขาย  นำมาให้ชม
• พวกยาม แผนกรักษาความปลอดภัย
• ประตูหน้า  ทางเข้าด้านหน้า
• เดี๋ยวซิคะ  
• มาเจอ >>มาพบ
• อีกแล้ว
• สาสม ใช้กับการลงโทษ
• มีประวัติ (ใช้กับนักโทษ)
• โดยดี (ใช้กับการบังคับ)

การพูดภายหลังผู้ใหญ่

• อย่าทำตัวเด่นกว่า (ถ้าผู้ใหญ่ไม่มีมุก เราก็ต้องไม่มี เสริมคำพูดของผู้ใหญ่)
• พูดเสริมคำพูดผู้ใหญ่ (ผู้น้อยมีหน้าที่เสริมผู้ใหญ่ ให้ผู้ใหญ่ได้รับเกียรติ)
• พูดสั้น
• ผู้ใหญ่ได้รับเกียรติ
• เล่าเหตุผลที่ต้องมาแทน
• หลักคำว่า "ท่านติดงานสำคัญ" (งานที่มาไม่สำคัญหรืออย่างไร มารยาทการพูดแทนนาย)
  "ฝากเสียดายฝากเสียใจ โอกาสหน้าฟ้าใหม่ ท่านจะหาโอกาสมาพบ"
• อย่าพูดซ้ำเติม (อย่าพูดเพิ่มความขัดแย้ง การพูดช่วยบริหารความขัดแย้งได้)
  การแย้งกรณีไม่เห็นด้วย "ขอเสนออีกหนึ่งแนวทาง..."

การพูดแบบฉับพลัน

• เตรียมเงียบ
• 3 ไม้ม้วน
  ใหญ่ ใกล้ ใหม่ (เช่นในงานแต่ง อาจจะเริ่มจากมุมมองวันที่ ชื่อเจ้าบ่าวเจ้าสาว...)
• คำพูดที่เขาพูดก่อน

การกล่าวในงานที่มีจุดเน้นที่บุคคล

เช่น ขึ้นบ้านใหม่ เลื่อนตำแหน่ง อวยพรบ่าวสาว

1. ดีใจ (ดีใจที่ได้มาร่วมในงาน)
2. สัมพันธ์ (มีความสัมพันธ์อย่างไรกับคนในงาน)
3. สรรเสริญ (อย่าพูดอะไรที่เป็นจริงเกินไป พูดแต่สิ่งมงคล)
4. (อาจมี) ให้ข้อคิดสั้น ๆ
5. อันเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ (จบด้วยการอัญเชิญสิ่งศักดิ์ที่ใกล้ตัว บารมี... )
6. (อาจมี) การเชิญชวนดื่มอวยพร (ถ้าเชิญดื่ม อย่าอัญเชิญพระศรีรัตนไตร ให้ถือแก้วเสมอหัวใจ)
   เมื่อ ไชโย สามครั้งแล้ว จึงยกดื่ม เป็นขั้นตอนท้ายสุด
   (ไวน์ ดู ดม อม กลืน)

การกล่าวในงานที่เป็นส่วนรวม

• เช่น เปิดป้าย ปลูกป่า สัมมนา
• ดีใจ
• ใช้หลักการ
• ผสานคำชม
• ผสมขอบคุณ (แลคำลงท้าย)

การพูดแบบก้าวหน้า

พื้นฐานการนำเสนอ

• อย่าลืมความง่าย เพราะ ความสนใจสั้น (หลัก KISS "Keep It Simple, Sir")

เรียบง่าย >> นำมนุษย์ไปดวงจันทร์ และกลับมาอย่างปลอดภัย ภายในทศวรรษนี้

ยกกรณี ป้าทุบรถ

ป้ายตัวอักษรเยอะ ไม่โอเค ถ้าทุกอย่างสำคัญ แสดงว่า ไม่มีอะไรสำคัญ

ถามตัวเอง

• อะไรคือคุณลักษณะ ?
• อะไรคือ คุณประโยชน์ ?

เช่น ประโยชน์ มะรุม

• ต้นกำเนิด (น้อย)
• ขนาดลำต้น (น้อย)
• แก้มะเร็ง (เน้น)
• ขนาดฟัก (น้อย)
• ป้องกันเบาหวาน (เน้น)

นำเสนอให้โดนใจ

• อย่านำเสนอ ข้อมูลดิบ (ถ้าจะใช้ข้อมูลดิบ ต้อง เด่น)
• ให้สำเสนอ สารสนเทศ (ร้อยละ เปอร์เซ็น)
• ทำให้มีความหมาย (ต้องเด่น มีความหมาย
  (ตัวอย่าง Meaning mumber)
• ฝึกอ่านแบบง่าย 
• ผู้ชาย 49.5%  ชอบดูกีฬา (อ่านว่าผู้ชายเกือบครึ่งชอบดูกีฬา)
• หลัก Hi-Low (พูดเพียงสูงกับต่ำ ก็เพียงพอ)

การบรรยาย (สอน) ให้สนุก

• พัวพันกับผู้ฟัง (ทักทายกล่าวชื่อผู้ฟังด้วย)
• เรียกชื่อ ถาม หยอกล้อ ฝากให้คิดช่วย
• สร้างความสงสัย
• การเล่าเรื่องอย่างมีศิลปะ (คนชอบฟังเรื่องราว)
• ฝึกเป็นคนอารมณ์ขัน (เด็กวัยรุ่นญี่ปุ่น หัวเราะวันละ 300 ครั้ง ทำให้กล้ามเนื้อหน้าได้รับการขยับ)
• มองโลกแง่ดี มีความแหลมคม (สะสมมุมุกตลกไว้ในคลังสมอง) สะสมความจำ นำไปดัดแปลง แสดงถูกกาล
  (การเตรียม นำเนื้อหาไว้ซ้าย เตรียมมุกไว้ขวา มีมุกหลักมุกรอง)

การเล่าเรื่อง

• ไม่ยาว ไม่หัวเราะก่อน ไม่บอก ไม่ลึก/ไม่ละเอียด

ระดับของเรื่อง

ทั่วไป(Stories) ขำขัน(Humors)เช่นเรื่องผัวๆ เมียๆ ตลก(Jokes) ทะลึ่ง(Dirty Jokes)ห้ามพูดบนเวที บนโต๊ะอาหารได้

อารมณ์ขัน เกิดขึ้นได้อย่างไรบ้าง

• แหย่เล่นกับผู้ฟัง
• กระทบกระทั่งตนเอง (ไม่แหย่ปมด้อยผู้อื่น)
• จากเรื่องไม่จริง เหลือเชื่อ
• เหตุการณ์เฉพาะหน้า (เช่น ให้พูดพยางค์สุดท้าย)
• ภาษาร่วมสมัย
• ความเฉิ่มเชย
• จากภาษากำกวม
• จากากรเล่มคำ สลับคำ
• เรื่องผัว เมีย
• เรื่องเพศ (ไม่ทะลึ่ง)
• จากเรื่องเล่า หรือมุก

** เวลาถ่ายรูปกับผู้ใหญ่ ให้ผู้ใหญ่อยู่ขวามือเรา 

เวียนเทียนวนขวา รำวงวนซ้าย ตำราไทยหญิงซ้ายชายขวา

Power Point (หลักการ)

Power Point คือฉากหลัก พระเอกคือหัวใจ

• เป็นเพียงพาดหัวข่าว
• หลัก 7 X 7 หนึ่งสไลน์ไม่เกิด 7 บรรทัด 
• หาแก่น
• ตัดคำฟุ่มเฟือย

อาจารย์กรุณาให้เบอร์ติดต่อกรณีอยากติดต่อไปไว้ด้วยค่ะ 081-878-5730

อาจารย์มีหนังสือด้วย สนใจศึกษาเพิ่มเติมติดต่อที่เบอร์อาจารย์ด้านบนเลยนะคะ ^ ^

ท่านอาจารย์ทองสุขกรุณาให้ไฟล์ Power Point ให้ไว้ด้วยค่ะ คลิกลิ้งค์ตรงนี้เลยได้เลยค่ะ

//ผู้เขียนบันทึกบล็อกนี้ระหว่างเรียน เพื่อประโยชน์ทางการศึกษา ผิดพลาดประการใด หรือบางเนื้อหาบางส่วนไปพาดพิงใคร ต้องขออภัยด้วยนะคะ (น้อมรับทุกความคิดเห็นค่ะ) 🙏🙏🙏